ความเป็นมา

ปัญหาเมล็ดพันธุ์ข้าวของจังหวัดน่านยังคงมีอยู่ แม้ว่ากลุ่มชาวนาก้าวหน้าสามารถพัฒนาพันธุ์ข้าวได้เองและมีความต้องการเมล็ดพันธุ์ที่เกินกำลังการผลิต แต่เนื่องด้วยยังเป็นการผลิตแบบต่างคนต่างทำ ที่ไม่สามารถตรวจสอบและควบคุมคุณภาพเมล็ดพันธุ์ได้ ดังนั้นคณะผู้วิจัยจึงได้ทำงานร่วมกับเครือข่ายในพื้นที่ เพื่อการพัฒนากระบวนการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของกลุ่มชาวนาให้เป็นระบบ มีประสิทธิภาพการผลิตและสร้างความเชื่อถือในคุณภาพเมล็ดพันธุ์

ผลการดำเนินงาน

จากผลทำงานร่วมกันทำให้ปริมาณเมล็ดพันธุ์เพิ่มขึ้นร้อยละ 28 และพื้นที่ผลิตเพิ่มขึ้นประมาณ 4 เทียบกับปีพ.ศ. 2551 กลุ่มชาวนาร่วมกันจัดระบบการผลิตโดยแบ่งงานผลิตพันธุ์คัด หลักและขยาย โดยมีนักวิชาการสร้างกระบวนการเรียนรู้เชิงวิจัยให้กับกลุ่มชาวนาและโรงเรียนชาวนา ศูนย์เรียนรู้โจ้โก้ ในมูลนิธิฮักเมืองน่าน ประสานงานและจัดการในพื้นที่ สำหรับส่วนราชการในพื้นที่ สนับสนุนงบประมาณขยายปริมาณผลิตและจัดตั้งธนาคารเมล็ดพันธุ์ตำบล เพื่อพัฒนากลุ่มไปเป็นศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวชุมชน

องค์ความรู้ที่สำคัญในระบบการผลิตคือ การบันทึกและใช้ลักษณะพันธุ์เพื่อปรับปรุงพันธุ์และคัดพันธุ์ปนในแปลง รวมทั้งระบบการตรวจสอบและควบคุมคุณภาพเมล็ดพันธุ์ เพื่อสร้างความมั่นใจและเชื่อถือกับผู้ซื้อเมล็ดพันธุ์ ซึ่งอยู่ในแผนการพัฒนาระบบการผลิตของกลุ่มชาวนาในปีต่อไป

การพัฒนาระบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว

ข้อค้นพบ

ความร่วมกันทำงานแบบผสมผสานของเครือข่ายในพื้นที่ ที่ประกอบด้วย หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรภาคประชาชน ได้ก่อตัวเป็นรูปแบบที่ชัดเจนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของกลุ่มชาวนาน่าน

ข้อค้นพบ : ความร่วมกันทำงานแบบผสมผสานของเครือข่ายในพื้นที่ ที่ประกอบด้วย หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรภาคประชาชน ได้ก่อตัวเป็นรูปแบบที่ชัดเจนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของกลุ่มชาวนาน่าน

ข้อค้นพบ : ความร่วมกันทำงานแบบผสมผสานของเครือข่ายในพื้นที่ ที่ประกอบด้วย หน่วยงานภาครัฐ และองค์กรภาคประชาชน ได้ก่อตัวเป็นรูปแบบที่ชัดเจนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของกลุ่มชาวนาน่าน